GPU (Grafik İşlem Birimi), ekrana görüntü aktarımı için tasarlanmış bir çerçeve arabelleğindeki görüntü çıktısını hızlandırmak üzere tasarlanmış özel bir devredir. GPU’lar bilgisayar grafiklerini işleme konusunda çok verimlidir ve genellikle büyük veri bloklarının paralel olarak işlendiği algoritmalar için genel amaçlı CPU’lardan daha etkilidir. Modern akıllı telefonlar, programlamalarına bağlı olarak birçok farklı görevi yerine getirebilen gelişmiş gömülü yonga setleriyle donatılmıştır. GPU’lar bu yonga setlerinin önemli bir parçasıdır ve mobil oyunlar yeteneklerinin sınırlarını zorladıkça, GPU performansı giderek daha önemli hale gelmektedir.
Grafik işlemci birimi ya da kısaca GPU (İngilizce’de Graphics Processing Unit kelimelerin kısaltılmışı), kişisel bilgisayar, iş istasyonları veya oyun konsollarında grafik yaratımı için kullanılan aygıttır. Modern GPU’lar bilgisayar grafiklerini işleme ve göstermekte son derece verimlidir ve yüksek paralel yapıları kompleks algoritmalar için CPU’dan daha etkin kılar. GPU ekran kartının hemen üstünde olabileceği gibi anakarta entegrede halde de olabilir. Yeni masaüstü bilgisayarların ve laptopların %90’ından fazlasında özel GPU’lardan çok daha güçsüz olan entegre GPU’lar kullanılmaktadır.
Sayısal görüntü işleme ve bilgisayar grafiklerini hızlandırmak için tasarlanmış olup, ayrı bir grafik kartında bir bileşen olarak veya anakartlara, cep telefonlarına, kişisel bilgisayarlara, iş istasyonlarına ve oyun konsollarına gömülü olarak mevcuttur. Daha sonra, paralel yapıları nedeniyle utanç verici derecede paralel problemleri içeren grafik dışı hesaplamalar için kullanışlı oldukları keşfedilmiştir. GPU’ların çok sayıda hesaplamayı hızla gerçekleştirebilme yeteneği, veri yoğun ve hesaplama gerektiren görevlerin üstesinden gelmede üstün oldukları yapay zeka (YZ) da dahil olmak üzere çeşitli alanlarda benimsenmelerine yol açmıştır. Diğer grafik dışı kullanımlar arasında sinir ağlarının eğitimi ve kripto para madenciliği yer almaktadır.
Grafik hızlandırıcılar
GPU kayan nokta ve benzeri işlemleri hesaplamak için ekran kartına eklenmiş bir tip CPU’dur.
Grafik Hızlandırıcı grafik yaratımında kullanılan özel matematiksel işlemleri içeren çipler barındırır.
GPU, CPU’dan direkt ekrana çizimden daha hızlı çalışacak temel işlemler uygular.
GPU’ların en kuvvetli tipi olup, genellikle anakart üstündeki PCI Express (PCIe) ya da Accelerated Graphics Port (AGP) gibi genişleme slotlarına takılır ve bu sayede kolayca değiştirilebilir veya üst bir sürüme yükseltilebilir. Çok az grafik kartı şu anda Peripheral Component Interconnect (PCI) slotlarını kullanmaktadır. Bunun nedeni bant genişliklerinin çok sınırlı olmasıdır. Bu nedenle sadece PCIe ya da AGP slotu bulunmadığında tercih edilir.
Nvidia’nın SLI ya da AMD’nin CrossFire teknolojisi birden fazla grafik kartının aynı anda kullanılıp işlem gücünün arttırılmasına olanak sağlamaktadır.
