Radyo Veri Sistemi veya RDS, geleneksel FM radyo yayınları aracılığıyla küçük miktarda veri göndermek için kullanılan bir standarttır. RDS sistemi, parça/sanatçı bilgisi ve istasyon kimliği de dahil olmak üzere iletilen çeşitli bilgi türlerini standartlaştırır.
Radyo Veri Sistemi ( RDS )
Geleneksel FM radyo yayınlarına az miktarda dijital bilgi yerleştirmek için kullanılan bir iletişim protokolü standardıdır. RDS, zaman, istasyon kimliği ve program bilgileri de dahil olmak üzere iletilen çeşitli bilgi türlerini standartlaştırır. Standart, Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) bir projesi olarak başladı, ancak o zamandan beri Uluslararası Elektroteknik Komisyonu’nun (IEC) uluslararası bir standardı haline geldi.
Radyo Yayın Veri Sistemi ( RBDS )
RDS’nin ABD versiyonu için kullanılan resmi addır. İki standart yalnızca biraz farklıdır ve alıcılar, görüntülenen verilerde yalnızca küçük tutarsızlıklarla her iki sistemle de çalışabilir. RDS yalnızca analog istasyonlarda kullanılır. HD Radyo eşdeğeri, Programla ilişkili veri (PAD) olup, şimdi Program hizmet verisi (PSD) olarak adlandırılmaktadır.
Her iki sürüm de 57 kHz’lik bir alt taşıyıcı üzerinde saniyede 1187,5 bit (yaklaşık 1,2 kbit/s ) veri taşır , bu nedenle her veri biti sırasında tam olarak 48 alt taşıyıcı döngüsü vardır. RBDS/RDS alt taşıyıcısı, veri sinyali, stereo pilot ve 38 kHz DSB-SC stereo fark sinyali arasındaki paraziti ve ara modülasyonu en aza indirmek için 19 kHz FM stereo pilot tonunun üçüncü harmonikine ayarlanmıştır. ( Stereo fark sinyali 38 kHz + 15 kHz = 53 kHz’e kadar uzanır ve RDS sinyalinin alt yan bandı için 4 kHz kalır.) Veri, bir hata düzeltme koduyla gönderilir, ancak alıcılar bunu yalnızca hata tespiti için düzeltme yapmadan kullanmayı seçebilirler. RDS, özel (şirket içi) veya diğer tanımlanmamış özelliklerin kullanılmayan program gruplarında nasıl “paketlenebileceği” de dahil olmak üzere birçok özelliği tanımlar.
RDS, Almanya’daki Institut für Rundfunktechnik
(IRT) ve radyo üreticisi Blaupunkt tarafından geliştirilen Autofahrer-Rundfunk-Informationssystem (ARI)’den ilham almıştır. ARI, FM radyo yayınında trafik bilgisinin varlığını belirtmek için 57 kHz’lik bir alt taşıyıcı kullanmıştır.
EBU Teknik Komitesi, 1974 Paris toplantısında, ARI’ye benzer amaçlara sahip, ancak daha esnek ve bir yayın ağının aynı radyo programını farklı frekanslarda ilettiği durumlarda alıcının otomatik olarak yeniden ayarlanmasını sağlayacak bir teknoloji geliştirmek için bir proje başlattı. Modülasyon sistemi, İsveç çağrı sisteminde kullanılan sisteme dayanıyordu ve temel bant kodlaması, esas olarak İngiliz Yayın Kurumu (BBC) ve IRT tarafından geliştirilen yeni bir tasarımdı. EBU, ilk RDS spesifikasyonunu 1984’te yayınladı.
EBU’nun üç yayın ortağından BBC’nin, RDS teknolojisinin uygulanmasını en hevesle takip ettiği ve RDS özelliklerini destekleyen “BBC onaylı bir radyo” üretmek için üreticilerden teklif almaya çalıştığı bildirildi. Ancak hiçbir üreticiden ilgi görmeyince, kurum bu özellikleri sergileyen bir prototip üretmek için Kinneir Dufort’taki tasarımcılarla anlaştı. 1989’da tanıtılan bu prototip, hava haritaları gibi görüntüleri gösterebilen bir sıvı kristal ekran ve program bilgilerini kodlayan barkodlardan radyonun programlanabileceği bir ışıklı kalem içeriyordu ve kaset çalar modülü ile yazıcı modülü geliştirilen çıkarılabilir modülleri destekliyordu. RDS’yi televizyonla rekabete sokabilecek ekran tabanlı işlevsellik geliştirme konusundaki isteksizliğe rağmen, hava haritaları veya hatta reklamlar gibi bilgileri yazdırabilme özelliğinin hem radyo hem de televizyon üreticileri için potansiyel olarak ilgi çekici olduğu düşünülüyordu. Alternatif frekanslar işlevselliğine yönelik geliştirmeler standarda eklendi ve daha sonra 1990 yılında Avrupa
Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) standardı olarak yayımlandı
1992 yılında ABD Ulusal Radyo Sistemleri Komitesi, Radyo Yayın Veri Sistemi olarak adlandırılan RDS standardının Kuzey Amerika versiyonunu yayınladı. CENELEC standardı 1992’de Trafik Mesaj Kanalı’nın eklenmesiyle ve 1998’de Açık Veri Uygulamaları ile güncellendi ve 2000 yılında RDS, IEC standardı 62106 olarak dünya çapında yayınlandı. RDS-Forum (Cenevre/İsviçre) Glion/Montreux’de düzenlenen yıllık toplantısında (8-9 Haziran 2015) yeni RDS2 standardını hayata geçirme kararı aldı. Standart, NRSC RBDS Alt Komitesi’ndeki ABD’li meslektaşlarla yakın işbirliği içinde oluşturulacak ve dünya çapında FM yayıncılığı ve veri hizmetleri için birleşik bir platform sunmayı hedefliyor.
Radyo Veri Sistemi ( RDS )
geleneksel FM radyo yayınlarına az miktarda dijital bilgi yerleştirmek için kullanılan bir iletişim protokolü standardıdır. RDS, zaman, istasyon kimliği ve program bilgileri de dahil olmak üzere iletilen çeşitli bilgi türlerini standartlaştırır .Standart, Avrupa Yayın Birliği’nin (EBU) bir projesi olarak başladı, ancak o zamandan beri Uluslararası Elektroteknik Komisyonu’nun (IEC) uluslararası bir standardı haline geldi. Radyo Yayın Veri Sistemi ( RBDS ), RDS’nin ABD versiyonu için kullanılan resmi addır.
İki standart yalnızca biraz farklıdır ve alıcılar, görüntülenen verilerde yalnızca küçük tutarsızlıklarla her iki sistemle de çalışabilir. RDS yalnızca analog istasyonlarda kullanılır. HD Radyo eşdeğeri, Programla ilişkili veri (PAD) olup, şimdi Program hizmet verisi (PSD) olarak adlandırılmaktadır.
Her iki sürüm de 57 kHz’lik bir alt taşıyıcı üzerinde saniyede 1187,5 bit (yaklaşık 1,2 kbit/s ) veri taşır, bu nedenle her veri biti sırasında tam olarak 48 alt taşıyıcı döngüsü vardır. RBDS/RDS alt taşıyıcısı, veri sinyali, stereo pilot ve 38 kHz DSB-SC stereo fark sinyali arasındaki paraziti ve ara modülasyonu en aza indirmek için 19 kHz FM stereo pilot tonunun üçüncü harmonikine ayarlanmıştır. ( Stereo fark sinyali 38 kHz + 15 kHz = 53 kHz’e kadar uzanır ve RDS sinyalinin alt yan bandı için 4 kHz kalır) Veri bir hata düzeltme koduyla gönderilir, ancak alıcılar bunu yalnızca hata tespiti için düzeltme yapmadan kullanmayı seçebilirler. RDS, özel (şirket içi) veya diğer tanımlanmamış özelliklerin kullanılmayan program gruplarında nasıl “paketlenebileceği” de dahil olmak üzere birçok özelliği tanımlar.
RDS, Almanya’daki Institut für Rundfunktechnik (IRT) ve radyo üreticisi Blaupunkt tarafından geliştirilen Autofahrer-Rundfunk-Informationssystem (ARI)’den ilham almıştır. ARI, FM radyo yayınında trafik bilgisinin varlığını belirtmek için 57 kHz’lik bir alt taşıyıcı kullanmıştır.
EBU Teknik Komitesi, 1974 Paris toplantısında, ARI’ye benzer amaçlara sahip, ancak daha esnek ve bir yayın ağının aynı radyo programını farklı frekanslarda ilettiği durumlarda alıcının otomatik olarak yeniden ayarlanmasını sağlayacak bir teknoloji geliştirmek için bir proje başlattı. Modülasyon sistemi, İsveç çağrı sisteminde kullanılan sisteme dayanıyordu ve temel bant kodlaması, esas olarak İngiliz Yayın Kurumu (BBC) ve IRT tarafından geliştirilen yeni bir tasarımdı. EBU, ilk RDS spesifikasyonunu 1984’te yayınladı.
EBU’nun üç yayın ortağından BBC’nin, RDS teknolojisinin uygulanmasını en hevesle takip ettiği ve RDS özelliklerini destekleyen “BBC onaylı bir radyo” üretmek için üreticilerden teklif almaya çalıştığı bildirildi. Ancak hiçbir üreticiden ilgi görmeyince, kurum bu özellikleri sergileyen bir prototip üretmek için Kinneir Dufort’taki tasarımcılarla anlaştı. 1989’da tanıtılan bu prototip, hava haritaları gibi görüntüleri gösterebilen bir sıvı kristal ekran ve program bilgilerini kodlayan barkodlardan radyonun programlanabileceği bir ışıklı kalem içeriyordu ve kaset çalar modülü ile yazıcı modülü geliştirilen çıkarılabilir modülleri destekliyordu. RDS’yi televizyonla rekabete sokabilecek ekran tabanlı işlevsellik geliştirme konusundaki isteksizliğe rağmen, hava haritaları veya hatta reklamlar gibi bilgileri yazdırabilme özelliğinin hem radyo hem de televizyon üreticileri için potansiyel olarak ilgi çekici olduğu düşünülüyordu.
Alternatif frekanslar işlevselliğine yönelik geliştirmeler standarda eklendi ve daha sonra 1990 yılında Avrupa Elektroteknik Standardizasyon Komitesi (CENELEC) standardı olarak yayımlandı.
1992 yılında ABD Ulusal Radyo Sistemleri Komitesi, Radyo Yayın Veri Sistemi olarak adlandırılan RDS standardının Kuzey Amerika versiyonunu yayınladı. CENELEC standardı, 1992’de Trafik Mesaj Kanalı’nın eklenmesiyle ve 1998’de Açık Veri Uygulamaları ile güncellendi ve 2000 yılında RDS, IEC standardı 62106 olarak dünya çapında yayınlandı.
RDS-Forum (Cenevre/İsviçre) Glion/Montreux’de düzenlenen yıllık toplantısında (8-9 Haziran 2015) yeni RDS2 standardını hayata geçirme kararı aldı. Standart, NRSC RBDS Alt Komitesi’ndeki ABD’li meslektaşlarla yakın işbirliği içinde oluşturulacak ve dünya çapında FM yayıncılığı ve veri hizmetleri için birleşik bir platform sunmayı hedefliyor.
